'Mổ xẻ' một trò chơi dở tệ

Khen game hay thì dễ nhưng chê game dở mới khó.

>Diablo III đang thách thức các chỉ số đánh giá game
>VN không nên là 'thiên đường' game online lậu

Mỗi người có một quan điểm riêng, cách đánh giá và nhìn nhận riêng về trò chơi yêu thích của mình. Việc tranh cãi việc game này tốt hơn, hay hơn game kia luôn gây ra những trận tranh cãi nảy lửa và thường không có tiêu chuẩn để phán xét.

Vì sao có một số game nhập vai Nhật Bản (JRPG) đạt được sự quan tâm và điểm số đánh giá tốt hơn các sản phẩm khác mặc dù chúng có một hệ thống gameplay tương tự nhau? Phải chăng độ khó quyết định chất lượng game? Nếu vậy thì sao chúng ta lại tung hô dòng game Demon Souls?

Câu trả lời ngắn là không có yếu tố đơn lẻ hay thần bí nào có thể tác động lên chất lượng game. Còn câu trả lời dài, theo các chuyên gia game, 4 yếu tố có thể dùng để xác định một game hay hoặc dở là kỹ thuật, cảm giác, thiết kế và sự phát triển.

Kỹ thuật

Kỹ thuật nhắc đến ở đây chính là các lỗi (bug, glitch) và sự ổn định trong khi chơi của các game cả online và offline. Hiện tượng giật hình ảnh trên màn hình, không kích hoạt được các lệnh, sự kiện trong game, kỹ năng tung ra không giống như dự định... là các vấn đề tuy không thường xuyên xuất hiện nhưng luôn gây ức chế cho game thủ nếu còn tồn tại.

Một số game có thiết kế nhân vật, bối cảnh, kỹ năng, gameplay được đánh giá là tuyệt vời nhưng những lỗi tiềm ẩn trong nó đã phá sụp ấn tượng tốt ban đầu và gây nên những hậu quả đáng tiếc.

Với game online, mặc dù được sự hỗ trợ của cả hãng phát triển và việc chăm lo thường xuyên của các nhà phát hành nhưng càng ngày, game thủ càng phải đối mặt với nhiều vấn đề "cỏn con" nảy sinh trong các sản phẩm.

Magicka, một sản phẩm thành công nhờ sự nhanh nhạy và tỉnh táo của đội ngũ kỹ thuật.

Một ví dụ điển hình có thể nhắc tới là Magicka, MMORPG phát hành năm 2011. Trò chơi được đánh giá là có thiết kế đồ họa cùng nội dung tuyệt vời nhưng nhanh chóng bị cộng đồng tẩy chay và "ném đá" vì game thủ gặp phải rất nhiều lỗi về lag, tốc độ khung hình và việc kết nối với game thủ khác khi chơi. Rất nhiều người chơi đã tức giận vì các thiệt hại về cấp độ và tài sản trong game. Tuy nhiên, rất may Magicka có được một đội ngũ phát triển thẳng thắn và trung thực. Paradox Interactive đã đối thoại trực tiếp với cộng đồng, tung ra hàng loạt bản vá, cập nhật và sửa lỗi thường xuyên và nhanh chóng. Mối quan hệ thân thiết và gắn bó vì lợi ích chung đã đem lại thành công khá rực rỡ và to lớn cho trò chơi thời gian sau đó.

Một vấn đề kỹ thuật cũng hay được người chơi dị nghị với game offline là việc sử dụng kỹ thuật DRM (Digital Rights Management - Quản lý bản quyền nội dung số). Biện pháp này yêu cầu game thủ phải luôn ở trạng thái trực tuyến (kết nối Internet) khi chơi. Ngoài việc gây ức chế và khó khăn (về đường truyền, tình trạng lag, lỗi đăng nhập), điều mà game thủ muốn tránh đầu tiên khi lựa chọn game offline thì các kỹ thuật này còn thường xuyên gây ra các vấn đề về hệ thống máy tính.

Diablo III đã gây ra nhiều tranh cãi về vấn đề bắt buộc game thủ online khi chơi.

Cảm giác

Cảm giác, liên quan đến những gì má người chơi nhìn thấy, nghe thấy hoặc điều khiển trong game. Nghe có vẻ to tát nhưng đây là những vấn đề thực ra khá nhỏ nhặt, ví dụ như việc đối thoại với các NPC, biểu cảm giọng nói của nhân vật, các thao tác tay chân vụng về hoặc quá phức tạp, cách người chơi quan sát nhân vật và bối cảnh.

Mặc dù đồ họa là một phần ảnh hưởng tới cảm giác của game thủ nhưng hiện nay, không dễ gì để xác định đồ họa của một trò chơi là đẹp hay xấu, bởi đó chỉ là ý kiến chủ quan của người đưa ra nhận xét. Một số game thủ coi đồ họa khủng phải là các game tầm cỡ Battlefield 3 hay Gears of War trong khi đó nhiều người lại ca ngợi phong cách hoạt hình ngộ nghĩnh, cách điệu của Mario Galaxy hay Team Fortress 2.

Mang tiếng là đồ họa xấu hơn nhưng DotA vẫn không hề lép vế trước HoN, LoL, DotA 2.

Ngoài hình ảnh, âm thanh, việc lồng tiếng nhân vật giờ đây cũng là một trong số các yếu tố ảnh hưởng tới cảm nhận của game thủ. Giọng nói đã dần trở thành một yếu tố không thể thiếu để người chơi hòa nhập hơn vào với một sản phẩm game. Lồng tiếng tác động đến cảm xúc về cốt truyện game và chất lượng game.

Khi các trò chơi ngày càng hướng tới việc sử dụng tiếng nói thay cho các hình ảnh bằng văn bản thì một âm thanh tồi tệ, không phù hợp gây tác động mạnh hơn cả việc không có tiếng nói nào trong game. Nó sẽ ảnh hưởng tới nội dung cốt truyện và cả chất lượng của trò chơi.

Bên cạnh đó, một vấn đề khá được quan tâm đó là góc nhìn của hệ thống camera trong game. Một số người ưa thích một khung hình cứng theo phong cách 2D, 2,5D như Võ Lâm Truyền Kỳ hay MU, màn hình ngang nhưDragonica hoặc tự do kiểu 3D như Bá Chủ Thế Giới, Loong Online.

Góc nhìn cố định và đồ họa đơn giản của MU vẫn thu hút được sự quan tâm của rất nhiều game thủ.

Một hệ thống camera nghèo nàn (cố định) hoặc quá rối rắm, xoay chuyển không cần thiết có thể khiến người chơi xóa bỏ những ấn tượng đẹp ban đầu sau một thời gian trải nghiệm. Bên cạnh đó, vấn đề góc nhìn này còn gây ra các lỗi về kẹt nhân vật, góc lag, các hành động kỹ quặc, những vấn đề khi nhảy nhót...

Để kiểm soát những vấn đề về cảm nhận này, các nhà thiết kế ngày càng cho người chơi khả năng tùy chỉnh hơn. Theo nhiều chuyên gia phát triển game dành cho PC, các tiêu chuẩn chung của việc thiết kế và điều khiển bằng gamepad trên console được coi là khá chuẩn mực.